در دنیای مهندسی برق و ساختمان، حفاظت از سازهها و تجهیزات در برابر نوسانات شدید ولتاژ یک اولویت حیاتی است. اما برق گیر چیست و چگونه عمل میکند؟ در این مقاله به بررسی تخصصی عملکرد انواع برقگیر و نقش حیاتی آنها در ایمنی ساختمانها میپردازیم.
برقگیر (Lightning Arrester) وسیلهای است که در شبکههای الکتریکی برای حفاظت از تجهیزات در مقابل صدمات ناشی از اضافه ولتاژهای ناگهانی همچون صاعقه و رعد و برق به کار برده میشود.
این دستگاه در مقابل ولتاژهای معمولی، مقاومت بسیار بالایی در حد یک عایق الکتریکی از خود نشان میدهد؛ اما در مواجهه با ولتاژهای آنی (موجهای گذرا)، مقاومت آن به شدت کاهش یافته و مسیر تخلیه جریان را به سمت زمین فراهم میکند. برقگیرها بهترین سطح حفاظت را نسبت به سایر وسایل حفاظتی ارائه میدهند و بیشترین مقدار حذف امواج گذرا را فراهم میکنند.
هنگامی که صحبت از برقگیر ساختمان میشود، منظور مجموعهای از تجهیزات است که در بالاترین نقطه ساختمان نصب شده و با استفاده از یک مسیر کممقاومت (هادی نزولی)، انرژی عظیم صاعقه را تخلیه میکند.
ساختمانهای بدون سیستم حفاظتی، در صورت اصابت صاعقه، با خطرات زیر مواجه هستند:
تکنولوژیهای حفاظتی در طول زمان پیشرفت کردهاند و امروزه بسته به نوع کاربری ساختمان، از انواع برقگیر مختلفی استفاده میشود:
این قدیمیترین نوع برقگیر است که از یک میله فلزی ساده تشکیل شده است. این نوع سیستمها بیشتر برای ساختمانهای کوچک و کمارتفاع استفاده میشوند.
در این روش، با استفاده از شبکهای از هادیهای فلزی که دور تا دور سقف و دیوارههای ساختمان را میپوشانند، یک قفس محافظ ایجاد میشود که صاعقه را به سمت زمین هدایت میکند.
این مدلها که به صاعقهگیرهای فعال معروفاند، با یونیزه کردن هوای اطراف خود، «پیشتخلیه» ایجاد کرده و قدرت جذب صاعقه را در شعاع وسیعتری افزایش میدهند. این نوع برای ساختمانهای مرتفع و فضاهای باز صنعتی بسیار کاربردی است.
علاوه بر میلههای بیرونی، برقگیر ساختمان در بخش تجهیزات داخلی نیز به کار میرود. «سرج ارسترها» (Surge Arresters) که در تابلوهای برق نصب میشوند، از ورود نوسانات ولتاژ ناگهانی از طریق خطوط برق شهری به داخل ساختمان جلوگیری میکنند.
برای اینکه یک سیستم برقگیر به درستی عمل کند، باید در کنار میله برقگیر از تجهیزات جانبی زیر نیز استفاده کرد:
این جدول به شما کمک میکند تا در یک نگاه، تفاوتهای عملکردی و کاربردی سیستمهای مختلف را درک کنید:
| نوع برقگیر | مکانیزم عملکرد | شعاع حفاظتی | کاربرد اصلی | مزایا |
|---|---|---|---|---|
| میلهای (فرانکلین) | جذب مستقیم جریان | محدود (تابع ارتفاع) | ساختمانهای مسکونی کوچک | قیمت ارزان، نصب آسان |
| قفس فارادی | ایجاد مش محافظ | بسیار بالا | ساختمانهای وسیع، انبارها | ایمنی بسیار بالا، توزیع بار |
| یونیزاسیون (ESE) | ایجاد پیشتخلیه الکتریکی | بسیار وسیع | برجها، پالایشگاهها، فضای باز | پوشش گسترده، دقت بالا |
| سرج ارستر (داخلی) | تخلیه نوسانات ولتاژ | وابسته به تجهیزات | تابلو برق ساختمانها | حفاظت از تجهیزات الکترونیک |
اگرچه در کاربرد عامیانه برقگیر چیست و صاعقهگیر چیست یک سوال واحد تلقی میشود، اما از نظر فنی:
با این حال، یک برق گیر ساختمان استاندارد، ترکیبی از هر دو تکنولوژی برای حفاظت کامل داخلی و خارجی است.
در پاسخ به سوال برقگیر چیست، باید گفت که این سیستم نه یک هزینه، بلکه یک سرمایهگذاری برای حفظ جان ساکنین و اموال است. با انتخاب درست از بین انواع برقگیر بر اساس ارتفاع، موقعیت جغرافیایی و نوع کاربری، میتوان ریسک خسارات ناشی از حوادث طبیعی را به حداقل رساند.
آیا قصد تجهیز ساختمان خود به سیستمهای حفاظتی و برقگیر را دارید؟ برای دریافت مشاوره تخصصی و انتخاب بهترین تجهیزات، با کارشناسان سرزمین مس تماس بگیرید.
انواع سیستم ارتینگ شامل سه مدل اصلی TN، TT و IT هستند که هرکدام بر اساس نحوه اتصال نول و بدنه تجهیزات به زمین طراحی شدهاند و بسته به نوع ساختمان و سطح ایمنی مورد نیاز انتخاب میشوند. اگر بخواهیم […]
هادی نزولی صاعقه گیر مسیر رسانایی است که جریان عظیم صاعقه را از میله یا سیستم دریافتکننده روی بام به سیستم زمین منتقل میکند. این بخش حیاتی، از آسیب به سازه، تجهیزات الکتریکی و افراد جلوگیری میکند. استاندارد هادی نزولی […]
سیستم TT یکی از روشهای استاندارد در سیستم اتصال زمین است که در آن نقطه نول منبع تغذیه به زمین متصل میشود و بدنه تجهیزات الکتریکی نیز از طریق یک الکترود زمین مستقل ارت میشود. در این روش، ایمنی افراد […]
حتما در سیستم برق ساختمان برای شما هم این سوال پیش آمده که سیم ارت را به کجا وصل کنیم؟ سیم ارت را باید به سیستم ارت استاندارد ساختمان وصل کرد؛ یعنی از پریز ارتدار به شینه ارت تابلو برق […]
وزن کابل مسی یکی از مهمترین پارامترها در پروژههای برق، ارتینگ و همچنین خرید و فروش محصولات مسی است. اطلاع از وزن کابل کمک میکند مقدار مس مصرفی، هزینه حمل، قیمت کابل و حتی میزان بار وارد شده به سینی […]
سرزمین مس مفتخر به بیش از 10 سال تجربه و خدمت در ارائهی انواع تجهیزات و ملزومات چاه ارت، صاعقهگیر، میله ارت، جوش کدولد و انواع بنتونیت با بهترین قیمت میباشد.
ما قصد داریم با ارائهی محصولات کاربردی مسی و آخرین قیمت روز بازار در خریدی مطمئن و آسان خدمتگزار شما باشیم. سرزمین مس با گرد هم آوردن متخصصان و فروش ابزارآلات صنعتی و کارگاهی به صورت اینترنتی راهی بسیار کمهزینه، آسان، مطمئن و بدون اتلاف وقت را برای شما به ارمغان آورده است. امیدواریم به یاری خدا و همراهی شما عزیزان، بیش از پیش پاسخگوی نیازهای هموطنان گرامی باشیم.
تهران لاله زار جنوبی کوچه ی باربد پلاک 9
coppersland.adm@gmail.com
طراحی و سئو سایت توسط آژانس دیجیتال مارکتینگ ایان
